Planujesz wykonanie studni lub uszczelnienie zbiornika wodnego? W takich pracach stosuje się bentonit, który pęcznieje w kontakcie z wodą i tworzy plastyczną masę ograniczającą jej przepływ. Czym jest właściwie granulat bentonitowy i gdzie znajduje zastosowanie? Przeczytaj nasz poradnik i poznaj właściwości tego materiału.

Granulat bentonitowy - co to jest i z czego powstaje?

Granulat bentonitowy jest ziarnistą postacią przetworzonego bentonitu, czyli naturalnej skały ilastej. W jego składzie dominują minerały smektytowe, a przede wszystkim montmorylonit. Złoża tego surowca powstają zwykle wskutek przeobrażenia popiołów wulkanicznych. Surowiec przetwarza się w zakładach przeróbczych, uzyskując materiał o określonej postaci i granulacji. Granulat to w istocie przetworzona postać surowca, przystosowana do prac hydrotechnicznych.

Jak granulat bentonitowy zachowuje się w kontakcie z wodą?

Granulat bentonitowy chłonie wilgoć z otoczenia, a następnie pęcznieje. Gdy zablokuje wolną przestrzeń w gruncie, tworzy plastyczną masę o małej przepuszczalności, która efektywnie ogranicza przepływ wody. Pamiętaj, że bentonit nie rozpuszcza się w cieczy w taki sam sposób jak np. sól. Podczas uwodnienia woda wnika między warstwy minerałów smektytowych, zwiększając odległości między nimi i powodując pęcznienie materiału.

Aby bariera spełniała swoje zadanie, należy zadbać o odpowiednie ułożenie warstwy, brak uszkodzeń na powierzchniach styku oraz zachowanie materiału w konkretnym środowisku hydrogeologicznym. Bardzo ważne jest opóźnienie pęcznienia podczas zasypywania głębokich otworów. Przykładowo, dla dostępnych w sklepie RuryStudzienne.pl wałeczków IZOLWELL ROLLERS, początek pęcznienia następuje po około 15 minutach, a tempo opadania w wodzie wynosi min. 20 m/min. Opóźnione pęcznienie ułatwia dotarcie materiału na planowaną głębokość i ogranicza ryzyko przedwczesnego tworzenia mostków podczas zasypywania.

Gdzie granulat bentonitowy znajduje zastosowanie?

Bentonit wykorzystuje się m.in. do uszczelniania studni, stawów i wałów przeciwpowodziowych. W każdym z tych przypadków ma ograniczać przepływ wody. Musisz wiedzieć, że ale sposób jego użycia zależy od rodzaju prac.

Uszczelnianie studni i przestrzeni wokół rur

Między rurą studzienną a ścianą odwiertu pozostaje wolne miejsce, nazywane przestrzenią pierścieniową. Niektóre jej odcinki wypełnia się materiałem uszczelniającym, który ogranicza przepływ wody pomiędzy poziomami wodonośnymi. Prawidłowo wykonane uszczelnienie pomaga odciąć dopływ wody z niepożądanych warstw i zmniejsza ryzyko przedostawania się zanieczyszczeń z powierzchni wzdłuż rury.

Do takich prac służą pęczniejące wałeczki, np. IZOLWELL ROLLERS lub BDC Modiroll 00. W kontakcie z odpowiednią ilością wody zwiększają objętość i tworzą plastyczną masę, która wypełnia uszczelnianą przestrzeń wokół rury.

Uszczelnianie stawów, wałów i prace geotechniczne

Bentonit przydaje się również w miejscach, w których należy ograniczyć przesiąkanie wody przez grunt. Stosuje się go np. przy budowie i uszczelnianiu stawów, zbiorników ziemnych oraz wałów przeciwpowodziowych. Do takich zastosowań przeznaczony jest drobnoziarnisty Certix GX. Można wykorzystać go jako składnik mieszanek z piaskiem lub odpowiednim gruntem, tworząc warstwę ograniczającą przepływ wody.

Granulat, bentonit płuczkowy i mata bentonitowa - czym się różnią?

Granulat to surowiec dostępny w różnych formach. Kruszywo lub wałeczki stosuje się zwykle do zasypywania i uszczelniania. Z kolei bentonit płuczkowy to drobno zmielony proszek. Podczas wiercenia metodą płuczkową zawiesina pomaga wynosić urobek i stabilizować ściany otworu. Możesz też zdecydować się na matę bentonitową - to gotowy wyrób hydroizolacyjny, w którym warstwa bentonitu znajduje się pomiędzy geosyntetykami. Po kontakcie z wodą bentonit pęcznieje, a przy odpowiednim przykryciu i docisku tworzy warstwę o małej przepuszczalności.

Jak dobrać granulat bentonitowy i obliczyć potrzebną ilość?

Wybierając granulat bentonitowy, zwróć uwagę na:

  • przeznaczenie określone przez producenta - uszczelnienie studni czy mieszanki do stawów,

  • rozmiar granulacji - aby ziarna swobodnie opadały i nie zaklinowały się w szczelinie,

  • parametry uwodnienia i uszczelnienia - szybkość opadania oraz tempo pęcznienia z karty wyrobu,

  • ilość materiału - wynikającą z wymiarów wykopu lub otworu.

Jak obliczyć zapotrzebowanie? Przyjmijmy, że zakładasz otwór wiertniczy o średnicy 200 mm (0,2 m). Wprowadzona rura osłonowa ma średnicę zewnętrzną 125 mm (0,125 m). Objętość dla jednego metra wynosi: V = π/4 × (D² - d²) × L.

Podstawiając dane: V = 3,14 / 4 × (0,2² - 0,125²) × 1 = ok. 0,0191 m³, co daje 19,1 dm³. To oznacza, że musisz zużyć około 19 kg wałeczków IZOLWELL ROLLERS (zużycie ok. 1 kg/dm³) na metrowy odcinek uszczelnienia przy przyjętych średnicach. W rzeczywistości podziemny otwór często wykazuje nieregularny profil, przez co ostateczne zapotrzebowanie może być większe.

Gdzie warto kupić wyroby bentonitowe do swojej inwestycji? W sklepie RuryStudzienne.pl!

Prawidłowo wykonane uszczelnienie bentonitowe pomaga ograniczać dopływ wody z niepożądanych warstw do studni. Wyroby bentonitowe możesz kupić w naszym sklepie. Pamiętaj jednak, by przed złożeniem zamówienia sprawdzić dokumentację techniczną. Do prac studziennych polecamy wałeczki IZOLWELL ROLLERS w workach 25 kg. Do prac wymagających większej ilości materiału dostępny jest również BDC Modiroll 00 KOMPAKTONIT do uszczelnień studni w wariancie 1000 kg. Zadbaj o bezpieczną eksploatację swojego ujęcia już dziś.

Najczęściej zadawane pytania

Czy granulat bentonitowy nadaje się do uszczelnienia każdej studni?

To zależy od konstrukcji ujęcia, lokalnej geologii i zaleceń z dokumentacji producenta dla danego wyrobu.

Czy można wsypać bentonit do stawu wypełnionego wodą?

Wymaga to ostrożności - trzeba uwzględnić konieczność równomiernego ułożenia warstwy ochronnej i wysokie ryzyko wypłukiwania niezabezpieczonego kruszywa przez prądy wodne.

Czy bentonit rozpuszcza się w wodzie?

Nie, proces opiera się na uwodnieniu. Oznacza to, że materiał chłonie wilgoć i pęcznieje, ograniczając przepływ cieczy, ale nie ulega w niej rozpuszczeniu.

Czy bentonit do płuczki może zastąpić kompaktonit uszczelniający?

Nie chyba że specyfikacja używanego wyrobu i projekt dopuszczają takie rozwiązanie.

Czy izolacja bentonitowa jest samonaprawialna?

Materiał ma zdolność doszczelniania drobnych pęknięć przez dodatkowe pęcznienie, jednak w przypadku dużych ubytków lub przerw w warstwie uszczelniającej naprawa może okazać się niemożliwa.